Η Ελένη Σβορώνου συγκαταλέγει το βιβλίο μου "Ο μπαμπάς είναι άνεργος" ανάμεσα στα πιο ενδιαφέροντα βιβλία για παιδιά που εκδόθηκαν το 2014. Ευχαριστώ θερμά!
(Εφημερίδα των Συντακτών, 28-12-2014)
Για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες
28.12.2014, 06:00
Από τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία για παιδιά και νέους που εκδόθηκαν το 2014 ξεχωρίσαμε τους εξής τίτλους...
Για τα μικρά παιδιά της προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας το τελευταίο βιβλίο του υπέροχου Oliver Jeffers. Μαζί του θα βάλει πλώρη για τον Νότιο Πόλο για να βοηθήσει έναν πιγκουίνο να επαναπατριστεί. Και ευτυχώς «Πιγκουίνος χάθηκε, πιγκουίνος βρέθηκε» (μτφρ. Φ. Μανδηλαράς, εκδ. Ικαρος).
Ας παραμείνουμε στο υδάτινο περιβάλλον και στο ζωικό βασίλειο για να περάσουμε μια μέρα στο ποτάμι. Παρέα θα έχουμε τρεις φίλους, την αρκούδα, τον τάρανδο και τον κάστορα. Θα καταφέρουμε να συνεννοηθούμε μεταξύ μας για να αντιμετωπίσουμε τις αναποδιές; Δύσκολη η συνεργασία στο «Τρεις φίλοι στο ποτάμι» του Nicholas Oldland (εκδ. Καλειδοσκόπιο).
Στα πιο δύσκολα τώρα. Ο θάνατος είναι το θέμα της Αργυρώς Πιπίνη στο «Δικό τους ταξίδι» (εκδ. Καλειδοσκόπιο), που μαθαίνει στα μικρά παιδιά να χειρίζονται το δύσκολο αυτό ζήτημα. Το γήρας και ο θάνατος κλείνουν τον κύκλο της ζωής αλλά ανοίγουν έναν άλλον κύκλο, της μνήμης και των συναισθημάτων που μας συντροφεύουν για πάντα. Με υπέροχη εικονογράφηση της Μ. Μελισσηνού.
Ενα εντελώς συνηθισμένο παιδί, μονογονεϊκής οικογένειας, είναι ο τετράχρονος Αλφονς και μας έρχεται από τη Σουηδία. Δεν είναι δυνατός, δημοφιλής ή ιδιαίτερα ικανός σε κάτι. Θέλει να αγαπιέται και να είναι ελεύθερος. Και ως αντιήρωας τα κατάφερε. Εχει αγαπηθεί από τα παιδιά σε όλο τον κόσμο. Της Gunilla Bergström «Καληνύχτα, Αλφονς!» και «Απαπα, Αλφονς!» (μτφρ. Α. Παπαφρίγκου, εκδ. Μάρτης).
Ο αστείρευτος Ευγένιος Τριβιζάς προτείνει ένα σούπερ ατρόμητο μωρό που είναι αποφασισμένο να βρει το κλεμμένο του μπιμπερό στο «Το μωρό που του κλέψανε το μπιμπερό» (εκδ. Μεταίχμιο), ενώ, πίσω στα πιο δύσκολα, η Ράνια Μπουμπουρή μιλάει για την ανεργία στο «Ο μπαμπάς είναι άνεργος» (εκδ. Ψυχογιός) και για το αίσθημα ντροπής που βιώνει το παιδί.
Για τα μεγαλύτερα παιδιά ας προτείνουμε το γέλιο! Αυτό εξασφαλίζει το απολαυστικό «Παράσταση για κλάματα» του Γιώργου Παναγιωτάκη (εκδ. Κέδρος). Με έναν σατιρικό τόνο για τις πολύπαθες εθνικές γιορτές των σχολείων.
Από το ολισθηρό έδαφος της λογοτεχνίας με οικολογικό περιεχόμενο βγαίνει αλώβητη «Η λευκή απεργία των ροζ φλαμίγκο» του Βασίλη Παπαθεοδώρου (εκδ. Καστανιώτης). Ανθρωπος και φύση σε μια δυναμική σχέση, χωρίς υπεραπλουστεύσεις και ψευδοδιλήμματα. Διαδραματίζεται σε έναν υγρότοπο ιδιαίτερης σημασίας, στο Καμάργκ, όπου η ισορροπία του οικοσυστήματος αλλά και των ανθρώπων διαταράσσεται από το επικείμενο κλείσιμο των αλυκών.
Ο θάνατος πάλι, αλλά αυτή τη φορά για εφήβους, στο «Οδηγός για αρχαρίους» της Λία Χιλς (μτφρ. Μ. Τουλγαρίδου, εκδ. Τόπος). Στα δεκαοκτώ του ο ήρωας χάνει τη μητέρα του και ξεκινά ένα μοναδικό ταξίδι στη φιλοσοφία, στον έρωτα, στις σχέσεις, στη ζωή.
Η υποκρισία της κοινωνίας μπροστά στο φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης αναδεικνύεται στο «Μπλε καταφύγιο» της Σούζαν Κρέλερ, (μτφρ. Μ. Σταύρου, εκδ. Ψυχογιός). Οπου όμως το ποιος είναι ο καλός και ποιος ο κακός δεν είναι καθόλου δεδομένο. Το κορίτσι που αναλαμβάνει να προστατεύσει τα παιδιά από τον ίδιο τους τον πατέρα πράττει για το καλό τους. Είναι έτσι όμως τα πράγματα;
Στον χώρο του μαγικού ρεαλισμού κινείται το νέο βιβλίο της Ελένης Κατσαμά «Γορίλλας στο φεγγάρι» (εκδ. Πατάκης), όπου πραγματικότητα και φαντασία διεισδύουν η μία στην άλλη σε μια μεγάλη αφήγηση που θίγει πλήθος σύγχρονων κοινωνικών ζητημάτων που προκύπτουν από την κρίση και βαθιά ριζωμένες νοοτροπίες που οδηγούν στην αποσιώπηση της αλήθειας. Μια μεγάλη πολυπρόσωπη σύνθεση, δοσμένη μέσα από τα μάτια της ηρωίδας που πάσχει από σοβαρό πρόβλημα στην όραση. Η πραγματικότητα διαθλασμένη μέσα από έναν παραμορφωτικό φακό που τελικά αναδεικνύει την ουσία των πραγμάτων.
Η Σάρα Κοέν-Σκαλί γράφει ένα συγκλονιστικό ιστορικό μυθιστόρημα. Ο «Μαξ» (μτφρ. Α. Κοντολέων, εκδ. Πατάκης) αφορά μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας, το πρόγραμμα ευγονικής της ναζιστικής Γερμανίας. Ο ήρωας είναι παιδί του Λέμπενσμπορν, του προγράμματος ευγονικής που εφάρμοσαν οι ναζί για να πετύχουν την καθαρότητα της αρίας φυλής. Σκληρό, βίαιο, σοκαριστικό, το μυθιστόρημα θέτει καίρια και ευρύτερα ερωτήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη. Πώς είναι δυνατόν τόσοι άνθρωποι να πίστεψαν ή να έκλεισαν τα μάτια στη φαντασμαγορία του Κακού; Ως πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος και τι ρόλο παίζει η εκπαίδευση; Εδώ τα όρια ανάμεσα στη νεανική και την ενήλικη λογοτεχνία είναι δυσδιάκριτα.
Αλλά ένα καλό βιβλίο απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες. Από τον Jeffers ώς την Κοέν-Σκαλί τα βιβλία αυτά απευθύνονται σε όλους, γιατί κάθε άνθρωπος φέρει μέσα του όλες τις ηλικίες.
