Για όσους παρακολουθούν τις διεθνείς εκπαιδευτικές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων είναι φανερό ότι τα ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα –τα περίφημα MOOCs (Massive Open Online Courses)– θα είναι ένας βασικός παράγοντας στη διαμόρφωση του νέου χάρτη της παγκόσμιας εκπαίδευσης στα χρόνια που έρχονται.
Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (ΠΕΚ), θεωρώντας ότι η χώρα μας δεν επιτρέπεται να μείνει έξω απ’ αυτές τις εξελίξεις, προχώρησαν στην ίδρυση του Κέντρου Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis, ενός νέου τμήματος των ΠΕΚ, που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μια εθνική εστία διαδικτυακών μαθημάτων βασισμένη στα διεθνή πρότυπα ποιότητας. Και με διδάσκοντες καταξιωμένους πανεπιστημιακούς δασκάλους απ’ όλα τα ΑΕΙ της χώρας και του εξωτερικού.
Ακολουθώντας τις διεθνείς τεχνικές προδιαγραφές, τα μαθήματα βιντεοσκοπούνται στο στούντιο του Mathesis στο Ηράκλειο (και σύντομα στην Αθήνα) και προσφέρονται μέσω της εξελληνισμένης εκδοχής της πλατφόρμας OpenEdX που χρησιμοποιούν για τα διαδικτυακά τους μαθήματα το Harvard και το MIT. Σύμφωνα επίσης με τις διεθνείς προδιαγραφές, οι ωριαίες διαλέξεις «γυρίζονται» σε πολλά μικρά βίντεο, διάρκειας λίγων λεπτών το καθένα, και με διαδραστικές ερωτήσεις κατανόησης μεταξύ αυτών, οι οποίες εστιάζουν την προσοχή του διαδικτυακού φοιτητή στα ουσιώδη και διευκολύνουν σημαντικά την κατανόηση του μαθήματος, ενώ θα υπάρχει και διδακτική στήριξη των μαθημάτων από τον διδάσκοντα ή τους βοηθούς του. Όλα τα μαθήματα του Mathesis απευθύνονται όχι μόνο σε φοιτητές και επαγγελματίες επιστήμονες, αλλά και σε κάθε μορφωμένο πολίτη με επιστημονικά ενδιαφέροντα και πνευματικές ανησυχίες.
Η εγγραφή στα μαθήματα είναι ανοικτή και δωρεάν για όλους, ενώ μετά το πέρας της επιτυχούς παρακολούθησής τους δίδεται στους διαδικτυακούς φοιτητές σχετική βεβαίωση παρακολούθησης. Με ρητή όμως υπόμνηση ότι η βεβαίωση αυτή δεν έχει ακαδημαϊκό αντίκρισμα, μεταξύ άλλων διότι η ταυτότητα του φοιτητή που συμπληρώνει τα σχετικά τεστ δεν μπορεί ακόμα να ελεγχθεί αξιόπιστα.
Σε συμφωνία και με το πνευματικό στίγμα που εκπέμπει η ονομασία του Κέντρου –μια σαφής αναφορά στο mathesis universalis του Καρτέσιου– τα πρώτα μαθήματα προέρχονται και από τις δύο μεγάλες επιστημονικές ηπείρους. Από τις επιστήμες του ανθρώπου, και ειδικότερα την Ιστορία, και από τις επιστήμες της φύσης, και ειδικότερα τη Φυσική. Τα τέσσερα πρώτα απ’ αυτά τα μαθήματα –με τους δασκάλους τους και τις ημερομηνίες έναρξης– είναι τα εξής:
Α. Ιστορία
• Μαρία Ευθυμίου, αν. καθηγήτρια Ιστορίας Νέου Ελληνισμού, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών: «Ένα τέλος μία αρχή: Ιστορία του νέου ελληνισμού, 11ος-18ος αιώνας», Έναρξη: 16/11/2015, Διάρκεια: 5 εβδομάδες.
• Άγγελος Χανιώτης, καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας, Institute for Advanced Study, Princeton: «Η μακρά ελληνιστική εποχή: Ο ελληνικός κόσμος από τον Αλέξανδρο στον Αδριανό», Έναρξη: 25/1/2016, Διάρκεια: 5 εβδομάδες.
Β. Σύγχρονη Φυσική
• Στέφανος Τραχανάς, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας: «Εισαγωγή στην Κβαντική Φυσική 1. Οι βασικές αρχές», Έναρξη: 16/11/2015, Διάρκεια: 6 εβδομάδες.
• Θεόδωρος Τομαράς, καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης: «Εισαγωγή στη Σχετικότητα και την Κοσμολογία», Έναρξη: Άνοιξη 2016, Διάρκεια: 7 εβδομάδες.
Χάρις στις τεχνικές δυνατότητες της πλατφόρμας OpenEdX/gr, αλλά και στις τεχνικές επιλογές των ΠΕΚ, τα μαθήματα είναι άνετα προσβάσιμα από κάθε είδους συσκευή (σταθερός ή φορητός υπολογιστής, ταμπλέτα και κινητό τηλέφωνο) και απ’ οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Ένα απομακρυσμένο ελληνικό χωριό ή ένα ελληνικό σπίτι κάπου στη Νότιο Αφρική ή την Ασία.
«Με τον τρόπο που τα βλέπουμε εμείς», σημειώνει ο κ. Στέφανος Τραχανάς, πρόεδρος της εκδοτικής επιτροπής των ΠΕΚ και υπεύθυνος του «πειράματος»
mathesis.cup.gr, «τα ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα δεν είναι παρά το αναδυόμενο νέο είδος διδακτικού συγγράμματος. Ένα είδος “ζωντανού βιβλίου” που μπορεί μέχρι και να... βαθμολογήσει τους αναγνώστες του –να τους “πει” δηλαδή αν κατέκτησαν ή όχι το περιεχόμενό του και να τους βεβαιώσει εγγράφως γι’ αυτό(!)– και να τους επιτρέψει επίσης να λειτουργήσουν (μέσω του φόρουμ) ως μια κοινότητα συν-αναγνωστών που μαθαίνουν, όχι μόνο από το δάσκαλό τους ή το “βιβλίο”, αλλά κι ο ένας από τον άλλο, μέσα σ’ ένα περιβάλλον μαθησιακής αλληλεγγύης και συλλογικής προσπάθειας. Κατά τη γνώμη μας, αυτό το “νέο είδος βιβλίου” κάνει δυνατή τη μεγαλύτερη διεύρυνση ορίων της εκπαίδευσης από την ανακάλυψη της τυπογραφίας μέχρι σήμερα.
»Αν ήταν όμως να συνοψίσουμε την αποστολή του Mathesis σε μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν τούτη: Ποιότητα. Αυτή είναι η βασική αξία του Mathesis. Αντίθετα με την κρατούσα άποψη, πως ό,τι σου προσφέρεται δωρεάν δεν δικαιούσαι να το κρίνεις και να έχεις απαιτήσεις για την ποιότητά του, εμείς πιστεύουμε πως μόνο η υψηλή ποιότητα είναι συμβατή με την ευγένεια που εμπεριέχει η έννοια του δωρεάν· η έννοια του δώρου. Έτσι, η ποιότητα των μαθημάτων είναι για εμάς μια θεμελιώδης επιλογή, που αν αποτύχουμε να την κάνουμε πράξη, όλα τα υπόλοιπα –ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, ανοικτοί εκπαιδευτικοί πόροι, κατάργηση των κοινωνικών φραγμών στη μάθηση, διεύρυνση των ορίων στην εκπαίδευση, κ.λπ., κ.λπ.– θα είναι απλώς κενά λόγια.
»Στο Mathesis επιδιώκουμε την ποιότητα, ακριβώς επειδή πιστεύουμε ότι η εξίσωση των ευκαιριών στην εκπαίδευση και στη μάθηση είναι από τους ευγενέστερους –και συνάμα τους πιο “κερδοφόρους”– στόχους που μια κοινωνία αξίζει να θέτει στον εαυτό της.
»Όμως τα διαδικτυακά μαθήματα με διεθνείς προδιαγραφές ποιότητας είναι ένας ακριβός στόχος. Και δεδομένου ότι οι ΠΕΚ είναι ένας κοινωφελής οργανισμός που δεν δέχεται ούτε ένα ευρώ άμεσης ή έμμεσης κρατικής ενίσχυσης, το εγχείρημα του Mathesis –παρότι βασική προτεραιότητα από την πλευρά μας– θα είχε προσγειωθεί σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα απαιτήσεων και προσδοκιών, αν το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος δεν έκανε δεκτή την πρότασή μας να το στηρίξει στα πρώτα του βήματα.
»Η διαδικτυακή εκπαίδευση στη χώρα μας –περισσότερο από αλλού– είναι ένα αβέβαιο πείραμα που, όποια κι αν είναι η έκβασή του, θα έχει πολλά να μας διδάξει. Υπό έναν όρο: ότι θα του δώσουμε μια γνήσια ευκαιρία. Εμείς στο Mathesis αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε».
Η διοίκηση του ορφανοτροφείου, πρόεδρος του οποίου είναι ο μητροπολίτης Ανθιμος, προσπάθησε να αποκρύψει κατ’ εξακολούθηση ασέλγεια σε 7χρονο αγόρι, αλλά πρόσφατα η Εισαγγελία Εφετών άσκησε ποινική δίωξη
